Alergiczne — nie mylić z atopowym — zapalenie skóry, to schorzenie o charakterze zapalnym, które jest wywołane przez pojawienie się alergenów oddziałujących na organizm poprzez drogi wziewne i pokarmowe, a czasem kontaktowo, to jest poprzez zetknięcie z alergenem. Do najważniejszych objawów AZS zalicza się swędzenie i zaczerwienienie skóry, którym często towarzyszy wysypka w postaci grudek lub pęcherzyków. Reakcja alergiczna prowadzi najczęściej do wystąpienia wyprysku kontaktowego i atopowego zapalenia skóry.
Zapalenie skóry o podłożu alergicznym — przyczyny zjawiska
Alergiczne zapalenie skóry to nic innego, jak rodzaj odpowiedzi immunologicznej, którą wywołuje kontakt z naturalnymi czynnikami środowiska zewnętrznego, całkowicie nieszkodliwymi dla zdrowego człowieka. W efekcie dochodzi do wystąpienia stanu zapalnego, a także innych towarzyszących mu objawów. Jest to efekt reakcji układu odpornościowego na substancje uczulające o charakterze:
- wziewnym, takie jak pyłki roślin, sierść, roztocza, które podtrzymują występowanie stanu zapalnego w atopowym zapaleniu skóry,
- kontaktowym, takie jak nikiel (występujący w biżuterii, sprzączkach do pasków), farby do włosów, a także wyroby na bazie lateksu i chromu,
- pokarmowym, takie jak np. białko mleka krowiego oraz popularne składniki diety, takie jak niektóre owoce, pszenica lub jaja.
Warto dodać, że alergeny wchłaniane drogą pokarmową, stanowią szczególne niebezpieczeństwo dla niemowląt, u których mogą doprowadzić do powstania bolesnego, atopowego zapalenia skóry.
Jakie objawy towarzyszą alergicznemu zapaleniu skóry?
U osób, u których wystąpiło alergiczne zapalenie skóry, objawy mogą być bardzo zróżnicowane. W miejscu dotkniętym chorobowo pacjent odczuwa zwykle świąd, któremu towarzyszy zaczerwienienie oraz pojawienie się wysypki. Oprócz tego mogą wystąpić nieoczywiste objawy, takie jak astma, katar oraz problemy trawienne (nadwrażliwość pokarmowa).
Występowania powyższych objawów nie należy bagatelizować. Niektóre z nich świadczą o tendencji organizmu do zapadania na choroby alergiczne. Tak jest np. w przypadku małych dzieci (około 1 rok życia), u których występuje atopowe zapalenie skóry. Jego obecność świadczy o tym, że w kolejnych latach można się spodziewać pojawienia się wielu innych objawów reakcji alergicznych, takich jak katar sienny oraz astma.
Z kolei kontaktowe zapalenie skóry nie jest zjawiskiem tak powszechnym, ale za to ma charakter przewlekły. Bezpośredni kontakt skóry z alergenem może doprowadzić do:
- świądu i zaczerwienienia,
- grudek z wysiękiem, które występują głównie w miejscu styku,
- miejscowego wysuszenia się naskórka i jego szorstkości,
- pękania i łuszczenia się skóry,
- pogrubienia się naskórka,
- wystąpienia na skórze charakterystycznych bruzd.
Jak leczyć alergiczne zapalenie skóry?
Leczenie alergicznego zapalenia skóry ma zwykle indywidualny przebieg, uzależniony m.in. od wieku, przebytych chorób, a także alergenów, które wywołują o pacjenta niepożądaną reakcję alergiczną. W walce z chorobą stosuje się zwykle leki antyhistaminowe, które wygaszają odpowiedź komórek wchodzących w skład układu odpornościowego, a także szereg substancji pomocniczych.
Gdy u pacjenta zdiagnozowano alergiczne zapalenie skóry, leczenie odbywa się poprzez podawanie glikokortykosteroidów, mających najczęściej postać kremów oraz żeli. W rzadkich przypadkach stosuje się je pod postacią tabletek, aczkolwiek dotyczy to głównie osób, u których niepożądana reakcja immunologiczna ma intensywny przebieg.
Czasami zmiany alergiczne prowadzą do powstania zakażeń o podłożu bakteryjnym. W takiej sytuacji niezbędne jest stosowanie glikokortykosteroidów połączonych z antybiotykami. O formie i przebiegu podjętej terapii decyduje lekarz dermatolog.
Jak działają glikokortykosteroidy?
Mianem glikokortykosteroidów (GKS, kortykosteroidy) określa się związki syntetyczne, które działają przeciwzapalnie oraz przeciwalergicznie, jednocześnie wykazując silne właściwości immunosupresyjne.
Warto odnotować, że sposób działania tych substancji na poziomie komórkowym… nie jest do końca znany. Nauka udowodniła jednak, że w większości komórek organizmu człowieka znajdują się receptory dla glikokortykosteroidów, poprzez które — niezależnie od sposobu podania — stosowany preparat może przynieść określony efekt farmakologiczny.
Glikokortykosteroidy działają poprzez:
- blokowanie fosfolipazy A2,
- ograniczenie działania mediatorów prozapalnych,
- regulację przemiany białek, tłuszczów i węglowodanów,
- wzmacnianie odporności.
Co zrobić, by poczuć ulgę w chorobie alergicznej skóry?
Atopowe zapalenie skóry, będące efektem wystąpienia zapalenia o etiologii alergicznej, wiąże się z poważnymi dolegliwościami, które mogą utrudnić codzienne funkcjonowanie. Dlatego osoby cierpiące na to schorzenie powinny często nawilżać skórę poprzez stosowanie preparatów natłuszczających oraz emolientów. Co ważne, wcieranie maści i preparatów pielęgnujących jest zalecane również wtedy, gdy na skórze nie wystąpiły zmiany zapalne.
Dlaczego stosowanie emolientów i preparatów nawilżających jest tak ważne? Działanie zawartych w nich związków polega na odbudowie skóry, a także na zabezpieczeniu jej dodatkową warstwą ochronną, która zapobiega przesuszeniu i ogranicza odczucie świądu. Co ważne, zabieg ten należy stosować nie tylko w przypadku AZS, ale też u osób, które cierpią na zapalenie kontaktowe.
W związku z tym, że AZS bardzo często dotyka niemowląt, zaleca się u nich karmienie piersią przez minimum 6 miesięcy. Po upływie tego czasu można zacząć podawanie pokarmów stałych, ale jedynie w małych ilościach.
Jeśli do zapalenia skóry doszło na skutek przyjęcia określonego pokarmu (np. białka mleka krowiego), należy jak najszybciej wyłączyć ten składnik z codziennej diety.
Jak widać, alergiczne zapalenie skóry to poważna dolegliwość, która może utrudnić codzienne funkcjonowanie, w związku z czym nie można jej bagatelizować. W klinice High-Med pomożemy dobrać metody leczenia do Państwa stanu, tak aby ograniczyć pojawienie się dalszych zmian i wyeliminować towarzyszący im dyskomfort.
